OTHERS_CITABLE ازجمله مباحث بنیادین حقوق کیفری که آثار و فواید متعددی به دنبال دارد عوامل رافع مسئولیت کیفری و تعیین حدود مسئولیت کیفری و تعیین کیفر است. تصور ابتدایی بشر بر این بود که حتی می‌توان برای اشیاء و حیوانات نیز مسئولیت کیفری قائل شد، اما رفته‌رفته این نگرش تغییر کرده و در حال حاضر حتی حدود مسئولیت کیفری انسان در موارد زیادی دستخوش تغییرات و تعدیل گشته است، اصولاً کسی را می‌توان مورد مؤاخذه قرارداد که به‌طور آگاهانه و متعارف مرتکب عملی شده باشد؛ علی‌الاصول زمانی که این شرایط وجود نداشته باشد یا از مسئولیت کیفری او کاسته شده یا به‌طور کل زائل می‌گردد. فقدان این شرایط و عوامل تحت عنوان موانع مسئولیت کیفری و مصادیق آن‌که عبارت‌اند از: علل رافع مسئولیت کیفری، علل موجهه مسئولیت کیفری و معاذیر قانونی موردبررسی قرار می‌گیرند. نتایج بیانگر آن است که علل رافع مسئولیت کیفری نیز باعث می‌شود تا مسئولیت کیفری برای مباشر جرم از بین برود البته برخلاف مورد قبل رافع مسئولیت معاون جرم یا شریک جرم نمی‌باشد مگر اینکه آن‌ها نیز به علل رافع مسئولیت، مشمول این قوانین باشند. این عوامل در مورد شخص موردنظر بررسی می‌شوند. به‌عنوان‌مثال اکراه، اجبار، مستی یا دادن داروی بیهوشی و مواردی از این قبیل که باعث می‌شود اراده واقعی فرد از بین برود یا تحت کنترل شرایط دیگر قرار بگیرد. باعث می‌شود تا مسئولیت کیفری فرد از بین برود.   http://jnrihs.ir/article-1-623-fa.pdf 2023-12-01 1 22 مسئولیت کیفری علل رافع مسئولیت معاونت و مباشرت سقوط مسئولیت Dariush Oladi Qadikalai 1 Master's degree, jurisprudence and criminal law, Islamic Azad University, Nowshahr branch, Nowshahr, Iran AUTHOR