fa دایره جرائم حاصل از جاسوسی، تحریک و تشویش اذهان عمومی در فضای مجازی تحت لوای قوانین جزای بین‌الملل عمومى General پژوهشي Research <div style="text-align: justify;"><span style="font-family:nasimYW;"><span style="font-size:18px;"><span style="line-height:normal"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><span lang="FA">فضای مجازی، به‌عنوان یکی از کلیدی‌ترین دستاوردهای فناوری مدرن، تحولی عظیم در تعاملات جهانی ایجاد کرده، اما هم‌زمان بستری برای ظهور جرائم نوین مانند جاسوسی سایبری و تشویش اذهان عمومی فراهم کرده است. جاسوسی سایبری با دسترسی غیرمجاز به داده‌های محرمانه، سرقت اطلاعات حساس، یا نفوذ به زیرساخت‌های دیجیتال، مستقیماً حاکمیت ملی و امنیت دولت‌ها را تهدید می‌کند.تشویش اذهان عمومی نیز با انتشار محتوای کذب، تحریف‌شده، یا تحریک‌آمیز در پلتفرم‌های دیجیتال مانند تلگرام، اینستاگرام، و ایکس، نظم اجتماعی، اعتماد عمومی، و آسایش عمومی را مختل می‌سازد. این جرائم نه‌تنها امنیت ملی را به خطر می‌اندازند، بلکه با ایجاد بی‌ثباتی اجتماعی و سیاسی، چالش‌های حقوقی پیچیده‌ای را در سطح ملی و بین‌المللی ایجاد کرده‌اند. این مقاله با هدف تحلیل تطبیقی جرائم جاسوسی سایبری و تشویش اذهان عمومی در چارچوب قوانین ایران و اصول حقوق جزای بین‌الملل نگاشته شده است. با استفاده از منابع کتابخانه‌ای و اسناد حقوقی معتبر، ازجمله گزارش‌های سازمان ملل (2024)، گزارش‌های </span><span dir="LTR">INTERPOL</span><span lang="FA"> (2025)، و داده‌های پلیس فتا (1404)، یافته‌ها نشان می‌دهند که جاسوسی سایبری در ایران با مجازات‌های سنگین، مانند حبس 1 تا 5 سال یا اعدام در طرح تشدید مجازات (1404)، جرم‌انگاری شده است. بااین‌حال، فقدان تعریف واحد در حقوق بین‌الملل، همکاری‌های جهانی را محدود کرده است. تشویش اذهان عمومی نیز به دلیل تعاریف مبهم و گسترده در قوانین ایران، با انتقادات حقوق بشری مواجه شده، زیرا گاهی به سرکوب آزادی بیان منجر می‌شود. این پژوهش با بررسی چالش‌های اجرایی، تأثیرات اجتماعی و سیاسی، و خلأهای حقوقی، پیشنهاد‌هایی برای اصلاح قوانین داخلی، تقویت همکاری‌های بین‌المللی، ارتقای سواد رسانه‌ای، و توسعه فناوری‌های تشخیص جرائم سایبری ارائه می‌دهد. هدف نهایی این مطالعه، ایجاد توازنی بین حفاظت از امنیت ملی و آسایش عمومی با رعایت حقوق بشر، به‌ویژه آزادی بیان، است. این مقاله می‌تواند مبنایی برای سیاست‌گذاری‌های آینده در حوزه جرائم سایبری در ایران و جهان باشد.</span></span></span></span></span></span><br> &nbsp;</div> <div style="text-align: justify;"><span style="font-size:18px;"><span style="font-family:Times New Roman;">Cyberspace, as one of the most significant achievements of modern technology, has brought about a profound transformation in global interactions, while simultaneously providing a platform for the emergence of new crimes such as cyber espionage and disturbance of public opinion. Cyber espionage, through unauthorized access to confidential data, theft of sensitive information, or infiltration into digital infrastructures, directly threatens national sovereignty and the security of states. Disturbance of public opinion disrupts social order, public trust, and general comfort by disseminating false, distorted, or provocative content on digital platforms such as Telegram, Instagram, and X. These crimes not only jeopardize national security but also create complex legal challenges at both national and international levels by fostering social and political instability. This article aims to conduct a comparative analysis of cyber espionage and disturbance of public opinion within the framework of Iranian law and the principles of international criminal law. Utilizing library resources and credible legal documents, including United Nations reports (2024), INTERPOL reports (2025), and data from Iran&rsquo;s Cyber Police (1404), the findings indicate that cyber espionage in Iran has been criminalized with severe penalties, such as imprisonment from 1 to 5 years or even the death penalty under the intensified punishment scheme (1404). However, the lack of a unified definition in international law has limited global cooperation. Disturbance of public opinion has also faced criticism from human rights perspectives due to vague and broad definitions in Iranian law, as it sometimes leads to the suppression of freedom of expression. This research, by examining enforcement challenges, social and political impacts, and legal gaps, proposes recommendations for reforming domestic laws, strengthening international cooperation, enhancing media literacy, and developing technologies for detecting cyber crimes. The ultimate goal of this study is to create a balance between the protection of national security and public comfort while respecting human rights, particularly freedom of expression. This article can serve as a basis for future policymaking in the field of cyber crimes in Iran and globally.</span></span><br> &nbsp;</div> جاسوسی سایبری, تشویش اذهان عمومی, فضای مجازی, حقوق جزای بین‌الملل, قانون جرائم رایانه‌ای Cyber Espionage, Disturbance of Public Opinion, Cyberspace, International Criminal Law, Cyber Crimes Law 1 16 http://jnrihs.ir/browse.php?a_code=A-10-10-490&slc_lang=fa&sid=1 Mahshid Pishyar مهشید پیشیار 10031947532846001046 10031947532846001046 Yes Master’s Student in International Law, Payam-e Noor University, Mahdasht, Iran (Corresponding Author) دانشجوی کارشناسی ارشد حقوق بین الملل، دانشگاه پیام نور، ماهدشت، ایران (نویسنده مسئول)